QUÁN BÊN ĐƯỜNG - Vũ Đăng Khuê

14 Tháng Mười 202211:48 SA(Xem: 158)


Định Mệnh



QUÁN BÊN ĐƯỜNG!

 

Cách đây gần 3 năm, trong một clip về một buổi tiệc ngoài trời, chỉ một cây đàn và môt giọng hát đầy tự tin, tôi tình cờ nghe lại được một bản nhạc đã từng nghe Thái Thanh hát trước 1975, có tên Quán Bên Đường. Tôi đã cảm và giới thiệu ngay lên chung cư Phây nhưng máy bị trục trặc xóa mất.

 

Mấy hôm nay, tình cờ được nghe lại vài lần nữa, tôi đã tìm hiểu thêm và có vài giòng chữ này.

 

Theo những tài liệu tổng hợp trên mạng thì bài này của tác giả Trang Thế Hy (TTH), có tựa đề ban đầu là “Đắng và Ngọt” ký tên là Minh Phẩm (một bút hiệu của TTH), nhưng trong tuần báo Vui Sống năm 1959 khi đăng bài này, ông Bình Nguyên Lộc đã sửa lại tựa đề là “Cuộc Đời”. Nhạc sĩ Phạm Duy đọc xong thích quá, đã xin phép và với bàn tay phù thủy, ông đã chuyển thành một tuyệt tác đặt tựa lại là “Quán Bên Đường”.

 

https://www.youtube.com/watch?v=0E5B2h4J8m8

 

Bài hát như một bức tranh sống động kể về câu chuyện của hai người lúc còn trẻ thơ. Trong một buổi chiều nắng đẹp, hai đứa trẻ con nhà nghèo ngồi chơi trên ngạch cửa và trong khung cảnh êm đềm, thanh bình đó chúng đã cùng chia nhau ăn củ khoai sùng lượm mót mà lại thấy ngon ngọt làm sao...

 

Ngày xưa ngày xửa ngày xưa

Chiều mơ chiều nắng đẹp khoe mầu tơ

Hai đứa mình còn trẻ thơ

Rủ nhau ngồi ngưỡng cửa chơi thẩn thơ

À a a nhớ, nhớ em còn mái tóc bánh bèo

À a a nhớ má chưa hồng da mét vì em nghèo

Đầu anh còn húi trọc, còn húi trọc

Khét nắng hôi trâu thèm đi học, thèm đi học

Em cầm một củ khoai

Ghé răng cạp vỏ rơi

Xong rồi mình chia đôi

Khoai sùng này lượm mót

Sao ngọt lại ngọt ghê

(Quán Bên Đường - Phạm Duy)

 

Và chiến tranh xảy ra khiến mỗi người mỗi ngả, khi những kỷ niệm ngày xưa đã mờ xa, tình cờ vào một mưa lạnh, hai đứa trẻ ngày nào gặp nhau lại nơi đất lạ trong bộ quần áo bảnh bao. Cô có dung nhan xinh tươi, anh chàng mừng cứ tưởng đời cô vui, nhưng nào có ngờ đâuđó chỉ là cái quán, nơi cô đem hình hài rao bán cho người mua vui trong giây phút, anh lặng người xót xa!

 

Giờ đây kỷ niệm ngày xưa

Giờ đây cảnh cũ chìm xa mù khơi

Gặp nhau một chiều lạnh mưa

Nhìn nhau quần áo bảnh bao mừng sao

Nhìn em còn xinh còn tươi

Đời em tưởng đâu là vui

Nhà em phải chăng là đây?

Dè đâu chẳng may là quán
Em bẹo hình hài đem bán...

(Quán Bên Đường - Phạm Duy)

 

Cô nghẹn ngào hỏi anh làm gì? Anh bảo anh cầm bút, anh phải giả câm, giả điếc, giả đui anh chỉ viết được những gì mà người ta muốn đọc. Cả hai ở một khía cạnh nào đó rất giống nhau, có nghĩa là mỗi người tự “bán mình” theo một cách riêng. Nghe thật ngậm ngùi!!!

 

Rồi em hỏi anh làm chi?

Cầm bút để viết ngày đêm, anh viết gì?

Đời thối phải nói là thơm

Ngòi bút là chiếc cần câu miếng cơm

Em hỏi nghệ thuật là chi?

Là đui, là điếc, là câm mà đi

Nhìn nhau lặng lẽ nhìn nhau

Nào có ai đánh mà sao lòng đau

(Quán Bên Đường - Phạm Duy)

 

Cô và anh cùng mời nhau ăn miếng bánh, nhưng miếng bánh ngày hôm nay dù có tươm vàng ngon ngọt, dù chưa ai cắn mà dường như cả hai đều đã cảm nhận được cái vị đắng đâu đó của cuộc đời, rồi bùi ngùi hồi tưởng lại cái củ khoai sùng ngon ngọt mà ngày xưa họ đã cùng chia nhau chia sẻ

 

Bánh ngọt cùng mời ăn

Nhớ chăng củ khoai ngon

Bánh tươm vàng như nắng

Bánh này mình chưa cắn

Sao mà miệng cay đắng?

Rồi xin một nụ cười thôi, cười ư?

Anh đã vùi quên, quên nụ cười

Thì xin vài giọt lệ rơi

Lệ em cạn đã từ lâu, người ơi

 

Lúc chia tay họ lại cùng hỏi nhau: nên cười, khóc, buồn, vui ??? Và câu trả lời là cứ nhìn cuộc đời sẽ rõ.

 

Trước khi từ giã hỏi nhau buồn hay là vui?

Thì cứ hỏi ngay cuộc đời...

 

(Quán Bên Đường - Phạm Duy)

 

***

 

Cuộc đời thường có những trớ trêu vì có những lần gặp gỡ luôn làm bận lòng nhau đến ngỡ ngàng. Phải chi họ đừng gặp lại nhau ở cái Quán Bên Đường để mỗi người vẫn còn giữ mãi cái hình ảnh đẹp ngày xưa đó... Nhưng cuộc đời là vậy, luôn xảy ra những đắng cay ngang trái, đôi khi cũng vì sự xếp đặt của Thượng Đế để chúng ta có những vần thơ tuyệt tác và những bài hát nghẹn ngào.

 

--------------------------------------------

 

Nguyên thủy của bài thơ

 

Ngày xưa hồi còn thơ

Một chiều nắng đẹp khoe màu tơ

Tôi cùng em hai đứa

Thơ thẩn ngồi chơi trên ngạch cửa.

Tóc em chừa bánh bèo

Môi chưa hồng, da mét: (con nhà nghèo !)

Đầu tôi còn hớt trọc

Khét nắng hôi trâu, thèm đi học

Em cầm một củ khoai

Cạp vỏ bằng răng rồi chia hai

Thứ khoai sùng lượm mót

Mà sao nó ngọt thôi là ngọt.

Bây giờ giữa đường đời

Kỷ niệm ngày xưa mù khơi

Gặp nhau chiều mưa lạnh

Hai đứa đều sang trong bộ cánh

Dung nhan em còn tươi

Anh mừng tưởng đâu đời em vui.

Dè đâu đây là quán

Em bẹo hình hài rao lên bán !

Đang thời đông khách mua

Chợ thịt còn sung được vài mùa.

Nghe nói anh cầm viết

Nghệ thuật là gì em muốn biết.

- "Mùi hôi nói mùi thơm

Cây bút cầm tay : cần câu cơm

Đó em ơi ! Nghệ thuật :

Nhắm mắt quay lưng chào sự thật."

Rồi đôi ta nhìn nhau

Không có ai đánh mà lòng đau

Em mời ăn bánh ngọt

Nhắc củ khoai sùng mình lượm mót

Đường bánh tươm vàng mơ

Như nắng chiều xưa khoe màu tơ

Mới cầm tay chưa cắn

Mà sao nó đắng thôi là đắng!

Xin anh một nụ cười

- Cười là sao nhỉ ? Quên rồi!

Xin em chút nước mắt

- Mạch lệ em từ lâu đã tắt!

Hỏi nhau : buồn hay vui ?

- Biết đâu ? Ta cùng hỏi cuộc đời.

 

(Đắng Và Ngọt - Trang Thế Hy 1959)

 

V.Đ.K

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
hoa_cuc